“Xẻ thịt” hàng chục ha đất công để huy động vốn trái luật

Dự án KCN Phú Tân
Dự án KCN Phú Tân được phù phép để đơn vị này mang đi huy động vốn và thế chấp ngân hàng.

Dự án Khu công nghiệp (KCN) Phú Tân (Bình Dương) bị Thanh tra Chính phủ kết luận nhiều sai phạm. Tuy nhiên, bằng nhiều hình thức khác nhau, sau khi “thâu tóm” thành công dự án Kim Oanh Group có dấu hiệu huy động vốn trái phép tại dự án này.

Sôi động ở khâu chuyển nhượng dự án

Năm 2003, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương cho tỉnh Bình Dương thành lập Khu liên hợp Bình Dương, với tổng diện tích theo đề án được duyệt là 4.196,8 ha. Theo đồ án quy hoạch chung, Khu liên hợp Bình Dương được phân thành năm phân khu chức năng gồm 1.573,4 ha đất KCN tập trung; 613 khu dịch vụ; 1.650 đất khu đô thị (KĐT), trong đó 655 ha đất tái định cư; 132,5 ha là đất dùng xây dựng các công trình giao thông và 227,9 ha đất hạ tầng kỹ thuật khác. Trong đó, DA KCN Phú Tân là 1 trong 5 DA khu công nghiệp Khu liên hợp Bình Dương.

Dự án KCN Phú Tân được mang ra để huy động vốn trái luật, khách hàng “sập bẫy”
Dự án KCN Phú Tân được mang ra để huy động vốn trái luật, khách hàng “sập bẫy”

Thực tế, ngay quá trình giao đất, cho thuê đất trong Khu liên hợp Bình Dương đã có nhiều dấu hiệu sai phạm. Theo Kết luận thanh tra số 2623/KL-TTCP ngày 26/11/2008, việc giao đất và cho thuê đất đối với sáu nhà đầu tư KCN với tổng diện tích là 1.541,53 ha thì các quyết định giao đất, hợp đồng thuê đất được ký từ năm 2006 và 2007, nhưng thực chất đã được UBND tỉnh Bình Dương đồng ý về mặt chủ trương thông qua việc phê duyệt vào các hợp đồng “đền bù mặt bằng đất đai và đầu tư công trình tạo lực” ký kết giữa Ban quản lý (BQL) Khu liên hợp và các nhà đầu tư từ năm 2004 với đơn giá 700 triệu đồng/ha, chưa bao gồm tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất phải nộp.

Việc giao đất cho các nhà đầu tư KCN chỉ dựa vào những căn cứ của đề án dự kiến quy hoạch Khu liên hợp và đơn xin giao đất của các nhà đầu tư chứ không có văn bản thẩm định nhu cầu sử dụng đất, không có bảng kê khai tự nhận xét về chấp hành luật đai của đơn vị giao đất và các trình tự thủ tục khác là trái với Nghị định 181/2004/NĐ-CP.

Trong đó, đến năm 2004, KCN Phú Gia (hiện giờ được đổi tên thành KCN Phú Tân) là một trong hai nhà đầu tư được giao đất và đền bù 100% diện tích đất đầu tiên của Khu liên hợp Bình Dương. DA có tổng diện tích hơn 133 ha, nhưng cho đến thời điểm này, cũng chỉ có 2 nhà đầu tư vào thuê đất với tổng diện tích khoảng gần 17 ha, số còn lại vẫn đang để hoang hóa.

Tuy không thu hút đầu tư nhà máy KCN với hơn 116,5 ha bị bỏ hoang, nhưng KCN Phú Tân lại rất sôi động ở khâu chuyển nhượng DA. Đến tháng 2/2018, Kim Oanh Group cũng đã thu mua thành công Công ty Nam Kim, với thời hạn sử dụng đất đến năm 2056 (đất thuê 50 năm). Người đứng tên đại diện pháp luật Công ty Nam Kim là bà Nguyễn Thị Nhung (con gái của bà Đặng Thị Kim Oanh, Tổng giám đốc Kim Oanh Group). Trước khi về tay Kim Oanh Group, ít nhất DA KCN Phú Tân đã chuyển nhượng qua ba chủ đầu tư khác.

“Thâu tóm” hàng chục ha đất công và trách nhiệm của địa phương ?

Theo tài liệu chúng tôi có được, ngoài diện tích khoảng 17 ha đất đã được 2 nhà đầu tư thuê lại, trong diện tích đất còn lại khoảng hơn 116,5 ha thì có đến hơn 38,6 ha nhà nước giao đất không thu tiền. Như vậy, có thể hiểu trong DA KCN Phú Tân có hơn 38,6 ha thuộc diện đất công được giao cho doanh nghiệp quản lý và đồng thời việc Kim Oanh Group thu mua được cả diện tích đất công này?

Liên quan đến KCN Phú Tân, ngày 28-1-2016, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải đã có Văn bản số 173/TTg-KTN về việc đồng ý điều chỉnh quy hoạch phát triển KCN tỉnh Bình Dương đến năm 2020 theo đề nghị của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Theo đó, có 5 KCN (trong đó có 4 KCN nằm trong Khu liên hợp Bình Dương) được điều chỉnh là: KCN Tân Đông Hiệp B từ 163 ha xuống 150 ha; KCN Sóng Thần III từ 534 ha xuống 427 ha; KCN Đại Đăng từ 274 ha xuống 219 ha; KCN Phú Tân từ 133 ha xuống 107 ha; KCN Kim Huy từ 214 ha xuống 172 ha.

Vấn đề đặt ra là: Việc giảm điện tích KCN trong các DA thuộc Khu liên hợp Bình Dương và tăng thêm hàng trăm ha diện tích đất ở đô thị liệu có tác động xấu đến việc đầu tư, phát triển của TP Mới Bình Dương hay đang góp phần “xé nát” quy hoạch DA này?.

Thực tế, TP Mới Bình Dương là một trong những DA thành phần chức năng thuộc Khu liên hợp Bình Dương, với một “siêu” DA về đô thị được đầu tư trên diện tích gần 1.000 ha đất khu đô thị, được kỳ vọng đủ khả năng phục vụ cho khoảng 125.000 người định cư lâu dài và hơn 400.000 người thường xuyên đến làm việc. Để thực hiện “siêu” DA này, chủ đầu tư đã đưa ra mức tổng vốn đầu tư khoảng 200.000 tỷ đồng (thời điểm đó tương đương khoảng hơn 10 tỷ USD).

TP Mới Bình Dương được định hướng xây dựng là một thành phố thông minh, hiện đại bậc nhất trong khu vực là hướng đến biểu tượng của thành phố nằm trong KCN. DA cũng được chia thành bảy phân khu chức năng gồm Trung tâm chính trị – hành chính; Trung tâm tài chính, ngân hàng, chứng khoán; Công viên công nghệ kỹ thuật cao; Trung tâm hội nghị, triển lãm quốc tế, trường đại học; Khu phục vụ cộng đồng (gồm quảng trường, công viên, hồ sinh thái…); Khu văn phòng cho thuê, nhà hàng khách sạn cao cấp…Tuy nhiên, sau hàng chục năm đầu tư phát triển, đến thời điểm này, ngoài những con đường rộng lớn (khoảng 60m) chạy xuyên tâm và dọc theo Khu liên hợp…còn lại là những khu đất trống, hoang vắng. Ban ngày, chỉ có khu Trung tâm chính trị – hành chính của tỉnh Bình Dương hoạt động nhưng rất hoang vắng mỗi khi đêm về.

Hàng trăm khách hàng “sập bẫy” KimOanh Group huy động vốn trái luật

Ngày 29/11/2019, Bộ Tài chính đã có văn bản trả lời Ban quản lý các KCN tỉnh Bình Dương về việc Điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư DA KCN Phú Tân thì thẩm quyền quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư được căn cứ quy định tại điểm g khoản 1 Điều 31 và khoản 4 Điều 40 Luật Đất đai 2014, DA thuộc quyền quyết định và quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ. UBND tỉnh Bình Dương có trách nhiệm tổng hợp ý kiến của các Bộ, ngành có liên quan, chỉ đạo nhà đầu tư hoàn chỉnh nội dung hồ sơ đầu tư DA để trình Bộ Kế hoạch và Đầu tư thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư. Như vậy, có thể hiểu rằng những quyết định liên quan đến DA KCN Phú Tân phải được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thì mới được thực hiện.

Tuy vậy, ngày 4/1/2019, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Trần Thanh Liêm đã ký Quyết định số 20/QĐ-UBND về việc phê duyệt đồ án điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2.000 (Quy hoạch phân khu) KCN Phú Tân và quyết định này thay thế cho Quyết định số 2933/QĐ-UBND ngày 22/6/2006 của UBND tỉnh Bình Dương về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết KCN Phú Gia thuộc Khu liên hợp Bình Dương.

Đến ngày 30/5/2019, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương đã chính thức ban hành Quyết định số 1447/QĐ-UBND tỉnh Bình Dương về Phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị – dịch vụ Phú Hòa (một phần chuyển đổi của KCN Phú Tân) với tổng diện tích là 266.968 m2 (hơn 26,6 ha), quy mô dân số khoảng 10.717 người.

Cuối năm 2019, đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương đã có văn bản xác định: “Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại KĐT – dịch vụ Hòa Phú đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500, đến nay Sở Tài nguyên và Môi trường chưa nhận được hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất của DA nên chưa thực hiện xác định nghĩa vụ tài chính theo giá thị trường”.

Dự án KCN Phú Tân
Dự án KCN Phú Tân đang “chết lâm sàng” vì thiếu năng lực tài chính

Trong khi đó, bằng hình thức khác nhau Công ty Nam Kim đã ký hợp đồng vay tiền của hàng trăm người nhưng có dấu hiệu huy động vốn trái phép của khách hàng để thực hiện DA. Theo tài liệu chúng tôi có được, từ tháng 5/2019 đến hết tháng 9/2019 Công ty Nam Kim đã có 651 giao dịch với khách hàng qua ngân hàng với tổng số tiền khoảng hơn 405 tỷ đồng (chưa kể giao dịch tiền mặt). Nhiều giao dịch được ghi rất rõ là góp vốn đầu tư, đặt cọc theo hợp đồng vay vốn, tiền góp vốn theo hợp đồng…

Không chỉ dừng ở đó, ngày 8/10/2019, Công ty Nam Kim do bà Nguyễn Thị Nhung làm Tổng Giám đốc đã ký Hợp đồng thế chấp số 0058/2019/BĐ tại Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) – Chi nhánh TP Hồ Chí Minh bằng KCN Phú Tân để bảo lãnh cho Công ty CP Đầu tư và phát triển Thuận Lợi do ông Nguyễn Thuận làm Tổng giám đốc vay hơn 1.085,8 tỷ đồng, với thời hạn 5 năm (từ tháng 10/2019 đến tháng 10/2024). Ông Nguyễn Thuận là chồng của bà Đặng Thị Kim Oanh và là bố của bà Nguyễn Thị Nhung.

BOX: Tỉnh Bình Dương có vượt quyền Thủ tướng?

Cả hai Bộ đều trả lời về việc duyệt quy hoạch, phê duyệt đầu tư là Thủ tướng Chính phủ và thông qua xem xét thì chủ đầu tư Nam Kim chưa đủ điều kiện về vốn, năng lực thực hiện dự án, hồ sơ chưa hoàn chỉnh các bước và thủ tục để thay đổi điều chỉnh nội dung Giấy chứng nhận đầu tư của KCN Phú Tân.

Mặc dù chưa đủ điều kiện thay đổi mục đích đầu tư, chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh nhưng trước đó ngày 30/5/2019, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Trần Thanh Liêm lại ra quyết phê duyệt đồ án vụ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị – dịch vụ Hoà Phú (dự án nằm trong KCN Phú Tân), phường Hoà Phú, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương cho Công ty Nam Kim với diện tích là 266.968,70m2 với quy mô dân số là 10.717 người với mật độ xây dựng toàn khu lên đến 60%.

Việc UBND tỉnh Bình Dương ra quyết định phê duyệt dự án Khu đô thị Hòa Phú trong diện tích quy hoạch KCN Phú Tân do Công ty Nam Kim làm chủ đầu tư, trước khi có các ý kiến của các Bộ, ngành và quyết định thay đổi cũng như việc thực hiện dự án không qua đấu giá mà trong ý kiến Bộ Tài chính phải đấu giá… UBND tỉnh Bình Dương đang có dấu hiệu gây thất thoát ngân sách Nhà nước cũng như các dấu hiệu sai phạm nghiêm trọng trong thực thi pháp luật.

Trần Thủy

Chia sẻ